A History of Premodern Leiden

Leiden was part of the relatively new Dutch landscape that emerged in the central Middle Ages. It was strategically located along the river Rhine, where an early court of the Count of Holland was located. The region commercialised and urbanised rapidly from the fourteenth century onwards. Leiden’s growth and the rise of its textile industry were exemplary of these developments. After the Spanish Siege of 1573-1574, the industrial town grew fast to become one of the leading cities in the Dutch Republic. Notwithstanding these dynamics and the foundation of the first university in the Northern Low Countries, Leiden experienced demographic and socio-economic decline during the eighteenth century.

Leiden, ca. 1525

Leiden’s premodern history can be uncovered due to its rich archaeological and historical sources, but unfortunately it is not very accessible to a non-Dutch readership. Hence, together with my colleagues Ariadne Schmidt and Roos van Oosten, I am currently editing a volume on Leiden’s premodern history, which will appear in 2024 with Brill in its Companions to European History series. This volume will be the first study in English on a Dutch city of its kind. Besides informing readers about key moments and developments in Leiden’s premodern history, the contributions written by specialists engage in current debates in urban history.

Historisch Leiden in Kaart III

Inmiddels staan de eerste resultaten van het Historisch Leiden in Kaart-project online. Het doel van dit door NWO/DANS gesteunde valorisatie- en digitalisatieproject is het ontwikkelen van een digitale kaartapplicatie voor onderzoekers en belangstellenden met interesse in de geschiedenis van de stad Leiden. Inmiddels zijn er drie afzonderlijke tools gerealiseerd, die in de nabije toekomst verder ontwikkeld en geïntegreerd gaan worden.

  • Een online applicatie waarmee datasets met geografische gegevens geüpload en eenvoud ruimtelijk geanalyseerd kunnen worden: Historisch Leiden in Kaart.
  • Een webviewer voor het raadplegen van het gegeorefereerde en gevectoriseerde Straten- en Grachtenboek van zestiende-eeuws Leiden. Dit is de oudste pre-kadastrale kaart in de Nederlanden: Straten- en Grachtenboek.
  • Een online viewer van de oudste kadastrale kaart van Leiden uit 1832. Deze is binnen het project ontwikkeld door HISGIS (Fryske Akademie): HISGIS Leiden.

hlk-grachten-en-stratenboek-leiden
Straten- en Grachtenboek (1583-1597) – Leiden

Alle onderliggende bestanden met kaartmateriaal en historische data zijn ook te downloaden via EASY, het repositorium van DANS, en te bewerken met eigen GIS-software.

In principe is de onderliggende infrastructuur van HLK ook toe te passen voor andere steden. Mocht je hier belangstelling voor hebben, neem dan gerust contact op.

Historisch Leiden in Kaart II

DANS heeft een Klein Dataproject-subsidie toegekend aan het project ‘Historisch Leiden in kaart. Een digitale infrastructuur voor onderzoekers en publiek’, dat ik samen met Roos van Oosten heb opgezet. Met deze investering kunnen we in samenwerking met HISGIS en Erfgoed Leiden en Omstreken de digitale historische kaartenapplicatie voor Leiden verder ontwikkelen tot een volwaardig onderzoekstool voor onderzoekers en andere belangstellenden, zodat binnenkort kaartmateriaal en datasets via een onderzoeksportal en publieksinterface duurzaam toegankelijk kunnen worden gemaakt. Meer informatie is te vinden op de projectwebsite.

Voor het invoeren van gegevens is HISGIS nog op zoek naar vrijwilligers. Zie hiervoor de website Vele handen.

Leiden - Van Deventer III
Kaart van Leiden – Jacob van Deventer – 1545

Historisch Leiden in kaart

Samen met collega Roos van Oosten (Universiteit Leiden) en Erfgoed Leiden en Omstreken ga ik een online kaartapplicatie ontwikkelen om historische, archeologische en bouwhistorische informatie over de premoderne geschiedenis van de stad Leiden geïntegreerd te analyseren en toegankelijk te presenteren aan onderzoekers en een breed publiek. NWO ondersteunt het project ‘Historisch Leiden in kaart. Een dynamische digitale atlas’ middels een Alfa Meerwaarde-investering.